# Excel

# Introductie Excel



# Uitleg

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/cKDimage.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/cKDimage.png)

#### **Wat is Excel?**

**Microsoft Excel** is een programma waarmee je gegevens kunt invoeren, berekenen, analyseren en presenteren in een raster van cellen. Het is onderdeel van Microsoft Office (samen met Word, PowerPoint en Outlook).

##### 📊 **Waarvoor gebruik je Excel?**

- Maandbegrotingen maken
- Tabellen en overzichten bijhouden
- Berekeningen uitvoeren
- Lijsten beheren (zoals namen of producten)
- Grafieken maken
- Eenvoudige data-analyse

Excel wordt veel gebruikt in administratie, boekhouding, onderwijs, onderzoek, verkoop en meer.

#### **De basis van een werkblad**

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/ZEzimage.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/ZEzimage.png)

Wanneer je Excel opent, zie je een groot **werkblad** bestaande uit:

- **Kolommen** (verticaal, aangeduid met letters A, B, C…)
- **Rijen** (horizontaal, aangeduid met cijfers 1, 2, 3…)
- **Cellen** (het snijpunt van een kolom en rij, bijvoorbeeld A1)

Elke **cel** kan tekst, een getal, een formule of een functie bevatten.

#### **De interface van Excel**

Hieronder vind je een overzicht van de belangrijkste onderdelen van Excel:

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-onderdeel-beschrijvi"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="2108" data-start="1613"><thead data-end="1641" data-start="1613"><tr data-end="1641" data-start="1613"><th data-col-size="sm" data-end="1625" data-start="1613">Onderdeel</th><th data-col-size="md" data-end="1641" data-start="1625">Beschrijving</th></tr></thead><tbody data-end="2108" data-start="1671"><tr data-end="1748" data-start="1671"><td data-col-size="sm" data-end="1682" data-start="1671">**Lint**</td><td data-col-size="md" data-end="1748" data-start="1682">De bovenste balk met tabbladen zoals Start, Invoegen, Formules</td></tr><tr data-end="1806" data-start="1749"><td data-col-size="sm" data-end="1764" data-start="1749">**Werkblad**</td><td data-col-size="md" data-end="1806" data-start="1764">Het raster waar je gegevens in invoert</td></tr><tr data-end="1886" data-start="1807"><td data-col-size="sm" data-end="1825" data-start="1807">**Formulebalk**</td><td data-col-size="md" data-end="1886" data-start="1825">Hier zie je of typ je de inhoud van een geselecteerde cel</td></tr><tr data-end="1957" data-start="1887"><td data-col-size="sm" data-end="1913" data-start="1887">**Kolom- en rijlabels**</td><td data-col-size="md" data-end="1957" data-start="1913">Helpen je bij het lokaliseren van cellen</td></tr><tr data-end="2030" data-start="1958"><td data-col-size="sm" data-end="1980" data-start="1958">**Bestand-tabblad**</td><td data-col-size="md" data-end="2030" data-start="1980">Hier open, bewaar, print en sluit je bestanden</td></tr><tr data-end="2108" data-start="2031"><td data-col-size="sm" data-end="2045" data-start="2031">**Werkmap**</td><td data-col-size="md" data-end="2108" data-start="2045">Bestaat uit één of meerdere werkbladen (tabbladen onderaan)</td></tr></tbody></table>

</div></div>> 💡 Tip: Als je twijfelt over een knop, beweeg je muis erover – Excel toont een uitleg (“tooltip”).

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/lymimage.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/lymimage.png)

#### **Starten met Excel**

##### **📂 Een werkmap openen**

1. Start Excel via het startmenu of snelkoppeling.
2. Klik op **“Lege werkmap”** om een nieuw document te starten.

##### **💾 Een werkmap opslaan**

1. Klik op **Bestand &gt; Opslaan als**.
2. Kies een locatie (bijv. je computer of OneDrive).
3. Geef je bestand een herkenbare naam, zoals `Maandbegroting.xlsx`.
4. Klik op **Opslaan**.

> 📌 Bestandstypen: Excel gebruikt standaard `.xlsx`. Je kunt ook opslaan als `.xls`, `.csv`, of `.pdf`.

#### **Navigeren in Excel**

Je kunt op meerdere manieren door een Excel-blad bewegen:

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-actie-sneltoets-of-m"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="3134" data-start="2794"><thead data-end="2826" data-start="2794"><tr data-end="2826" data-start="2794"><th data-col-size="sm" data-end="2802" data-start="2794">Actie</th><th data-col-size="sm" data-end="2826" data-start="2802">Sneltoets of methode</th></tr></thead><tbody data-end="3134" data-start="2860"><tr data-end="2902" data-start="2860"><td data-col-size="sm" data-end="2880" data-start="2860">Naar volgende cel</td><td data-col-size="sm" data-end="2902" data-start="2880">Pijltoetsen of Tab</td></tr><tr data-end="2950" data-start="2903"><td data-col-size="sm" data-end="2933" data-start="2903">Nieuwe regel binnen een cel</td><td data-col-size="sm" data-end="2950" data-start="2933">`Alt + Enter`</td></tr><tr data-end="3002" data-start="2951"><td data-col-size="sm" data-end="2985" data-start="2951">Naar het begin van het werkblad</td><td data-col-size="sm" data-end="3002" data-start="2985">`Ctrl + Home`</td></tr><tr data-end="3051" data-start="3003"><td data-col-size="sm" data-end="3035" data-start="3003">Naar de laatste gebruikte cel</td><td data-col-size="sm" data-end="3051" data-start="3035">`Ctrl + End`</td></tr><tr data-end="3094" data-start="3052"><td data-col-size="sm" data-end="3077" data-start="3052">Naar volgende werkblad</td><td data-col-size="sm" data-end="3094" data-start="3077">`Ctrl + PgDn`</td></tr><tr data-end="3134" data-start="3095"><td data-col-size="sm" data-end="3117" data-start="3095">Naar vorig werkblad</td><td data-col-size="sm" data-end="3134" data-start="3117">`Ctrl + PgUp`</td></tr></tbody></table>

</div></div>#### **Gegevens invoeren in cellen**

##### **🖊️ Invoeren van tekst of getallen**

- Klik op een cel (bijv. A1) en begin te typen.
- Druk op Enter om naar de cel eronder te gaan.
- Druk op Tab om naar de cel rechts te gaan.

##### **🔄 Gegevens wijzigen of verwijderen**

- Klik op de cel en begin opnieuw te typen om het te vervangen.
- Of dubbelklik om te bewerken in de cel.
- Druk op **Delete** om de inhoud van een cel te wissen.

> 📌 Tip: Tekst wordt standaard links uitgelijnd, getallen rechts. Zo zie je makkelijk het verschil.

#### **Eerste kennismaking met een eenvoudige tabel**

Laten we een voorbeeld maken:

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/sL3image.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/sL3image.png)

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-a-b-naam-score-jan-7"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"></div></div>1. Typ deze gegevens zelf in de cellen A1 t/m B4.
2. Gebruik `Tab` om snel van A naar B te gaan.
3. Druk op Enter om naar de volgende rij te springen.

Je hebt nu je eerste tabel gemaakt!

# Oefeningen

#### **Oefening 1: Werkmap aanmaken en opslaan**

1. Open Excel en kies **Lege werkmap**.
2. Typ je naam in cel A1.
3. Sla het bestand op onder de naam `Excel_Oefening_1.xlsx`.

#### **Oefening 2: Gegevens invoeren**

1. Typ de volgende gegevens in A1 t/m C4:

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-a-b-c-product-prijs-"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="4585" data-start="4400"><thead data-end="4430" data-start="4400"><tr data-end="4430" data-start="4400"><th data-col-size="sm" data-end="4409" data-start="4400">A</th><th data-col-size="sm" data-end="4419" data-start="4409">B</th><th data-col-size="sm" data-end="4430" data-start="4419">C</th></tr></thead><tbody data-end="4585" data-start="4462"><tr data-end="4492" data-start="4462"><td data-col-size="sm" data-end="4471" data-start="4462">Product</td><td data-col-size="sm" data-end="4481" data-start="4471">Prijs</td><td data-col-size="sm" data-end="4492" data-start="4481">Voorraad</td></tr><tr data-end="4523" data-start="4493"><td data-col-size="sm" data-end="4502" data-start="4493">Pen</td><td data-col-size="sm" data-end="4512" data-start="4502">1,20</td><td data-col-size="sm" data-end="4523" data-start="4512">50</td></tr><tr data-end="4554" data-start="4524"><td data-col-size="sm" data-end="4533" data-start="4524">Gum</td><td data-col-size="sm" data-end="4543" data-start="4533">0,85</td><td data-col-size="sm" data-end="4554" data-start="4543">30</td></tr><tr data-end="4585" data-start="4555"><td data-col-size="sm" data-end="4564" data-start="4555">Liniaal</td><td data-col-size="sm" data-end="4574" data-start="4564">1,75</td><td data-col-size="sm" data-end="4585" data-start="4574">20</td></tr></tbody></table>

</div></div>2. Zorg dat de tekst netjes binnen de cellen past.
3. Pas kolombreedte aan door met je muis tussen kolomletters te slepen.

#### **Oefening 3: Navigeren**

1. Ga met het toetsenbord naar cel A1.
2. Spring naar cel C4 zonder je muis te gebruiken.
3. Gebruik `Ctrl + Home` om terug naar het begin te gaan.

# Werken met cellen, rijen en kolommen



# Uitleg

#### **Wat zijn cellen, rijen en kolommen?**

##### **Cel**

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/a64image.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/a64image.png)

Een **cel** is het kleinste element in een werkblad. Elke cel heeft een unieke naam op basis van zijn kolomletter en rijnummer (bijv. **B3** is de cel in kolom B en rij 3).

Een cel kan bevatten:

- Tekst
- Getallen
- Formules
- Datums
- Valuta’s

##### **Rij**

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/dgqimage.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/dgqimage.png)

Een **rij** is een horizontale lijn in het werkblad (genummerd van 1 tot 1.048.576).

##### **Kolom**

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/Itmimage.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/Itmimage.png)

Een **kolom** is een verticale lijn in het werkblad (gelabeld van A tot XFD, wat overeenkomt met 16.384 kolommen).

Samen vormen deze het rooster waarin je gegevens plaatst.

#### **Gegevens invoeren, selecteren en bewerken**

##### **✍️ Gegevens invoeren**

1. Klik op een cel (bijv. A1).
2. Typ tekst of een getal.
3. Druk op **Enter** (voor cel eronder) of **Tab** (voor cel rechts) om te bevestigen.

##### **🖱️ Cellen selecteren**

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-actie-werkwijze-e%C3%A9n-"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="1904" data-start="1611"><thead data-end="1632" data-start="1611"><tr data-end="1632" data-start="1611"><th data-col-size="sm" data-end="1619" data-start="1611">Actie</th><th data-col-size="md" data-end="1632" data-start="1619">Werkwijze</th></tr></thead><tbody data-end="1904" data-start="1655"><tr data-end="1683" data-start="1655"><td data-col-size="sm" data-end="1665" data-start="1655">Eén cel</td><td data-col-size="md" data-end="1683" data-start="1665">Klik op de cel</td></tr><tr data-end="1746" data-start="1684"><td data-col-size="sm" data-end="1717" data-start="1684">Meerdere cellen (naast elkaar)</td><td data-col-size="md" data-end="1746" data-start="1717">Klik en sleep met de muis</td></tr><tr data-end="1805" data-start="1747"><td data-col-size="sm" data-end="1762" data-start="1747">Kolom of rij</td><td data-col-size="md" data-end="1805" data-start="1762">Klik op de kolomletter of het rijnummer</td></tr><tr data-end="1904" data-start="1806"><td data-col-size="sm" data-end="1825" data-start="1806">Alles selecteren</td><td data-col-size="md" data-end="1904" data-start="1825">`Ctrl + A` of klik linksboven op het vakje boven rij 1 en links van kolom A</td></tr></tbody></table>

</div></div>##### **✏️ Gegevens bewerken**

- Dubbelklik op een cel om direct te bewerken
- Of klik en gebruik de **formulebalk** bovenaan
- Druk op **Delete** om celinhoud te wissen

#### **Invoegen, verwijderen en verplaatsen**

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/XdNimage.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/XdNimage.png)

##### **➕ Rijen of kolommen invoegen**

1. Klik met de rechtermuisknop op een rijnummer of kolomletter.
2. Kies **"Invoegen"**.
    
    
    - Excel voegt een lege rij boven of kolom links van de selectie toe.

##### **➖ Rijen of kolommen verwijderen**

1. Klik met de rechtermuisknop op de rij of kolom.
2. Kies **"Verwijderen"**.

##### **🔄 Cellen of reeksen verplaatsen**

- Selecteer de gewenste cellen.
- Ga naar de rand van de selectie tot de cursor verandert in een pijltje.
- Sleep de inhoud naar een andere plaats.

> 📌 Gebruik `Ctrl + X` en `Ctrl + V` als alternatief voor knippen en plakken.

#### **Opmaak van cellen**

Het opmaken van cellen helpt bij het leesbaar en visueel aantrekkelijk maken van gegevens.

##### **Veelgebruikte opmaakopties (in tabblad Start):**

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-optie-uitleg-vet%2C-cu"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="3255" data-start="2877"><thead data-end="2895" data-start="2877"><tr data-end="2895" data-start="2877"><th data-col-size="sm" data-end="2885" data-start="2877">Optie</th><th data-col-size="md" data-end="2895" data-start="2885">Uitleg</th></tr></thead><tbody data-end="3255" data-start="2915"><tr data-end="2979" data-start="2915"><td data-col-size="sm" data-end="2948" data-start="2915">**Vet, cursief, onderstrepen**</td><td data-col-size="md" data-end="2979" data-start="2948">Maakt tekst visueel sterker</td></tr><tr data-end="3051" data-start="2980"><td data-col-size="sm" data-end="3009" data-start="2980">**Tekstkleur en celkleur**</td><td data-col-size="md" data-end="3051" data-start="3009">Belangrijk voor markering en overzicht</td></tr><tr data-end="3117" data-start="3052"><td data-col-size="sm" data-end="3069" data-start="3052">**Uitlijning**</td><td data-col-size="md" data-end="3117" data-start="3069">Links, midden, rechts of verticaal uitlijnen</td></tr><tr data-end="3182" data-start="3118"><td data-col-size="sm" data-end="3134" data-start="3118">**Celranden**</td><td data-col-size="md" data-end="3182" data-start="3134">Duidelijke afbakening van cellen of tabellen</td></tr><tr data-end="3255" data-start="3183"><td data-col-size="sm" data-end="3202" data-start="3183">**Getalnotatie**</td><td data-col-size="md" data-end="3255" data-start="3202">Kies tussen standaard, valuta, datum, procent, enz.</td></tr></tbody></table>

</div></div>> 💡 Tip: Gebruik het **verfkwast-icoon (Opmaak kopiëren/plakken)** om snel dezelfde stijl toe te passen op andere cellen.

#### **Kolombreedte en rijhoogte aanpassen**

Soms past tekst of een getal niet goed in een cel. Dan kun je kolommen en rijen breder of hoger maken.

##### **Automatisch aanpassen**

- Dubbelklik op de rand tussen twee kolomletters (bijv. tussen **A** en **B**) om kolombreedte automatisch te laten aanpassen aan de langste inhoud.

##### **Handmatig aanpassen**

- Klik op de rand van een kolom- of rijlabel, en sleep deze naar links/rechts (kolommen) of omhoog/omlaag (rijen).

#### **Praktijk: Een eenvoudige tabel maken**

Maak in Excel de volgende tabel:

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-a-b-c-naam-uurloon-u"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="4137" data-start="3940"><thead data-end="3972" data-start="3940"><tr data-end="3972" data-start="3940"><th data-col-size="sm" data-end="3951" data-start="3940">A</th><th data-col-size="sm" data-end="3961" data-start="3951">B</th><th data-col-size="sm" data-end="3972" data-start="3961">C</th></tr></thead><tbody data-end="4137" data-start="4006"><tr data-end="4038" data-start="4006"><td data-col-size="sm" data-end="4017" data-start="4006">Naam</td><td data-col-size="sm" data-end="4027" data-start="4017">Uurloon</td><td data-col-size="sm" data-end="4038" data-start="4027">Uren</td></tr><tr data-end="4071" data-start="4039"><td data-col-size="sm" data-end="4050" data-start="4039">Ahmed</td><td data-col-size="sm" data-end="4060" data-start="4050">15,00</td><td data-col-size="sm" data-end="4071" data-start="4060">38</td></tr><tr data-end="4104" data-start="4072"><td data-col-size="sm" data-end="4083" data-start="4072">Claire</td><td data-col-size="sm" data-end="4093" data-start="4083">16,50</td><td data-col-size="sm" data-end="4104" data-start="4093">40</td></tr><tr data-end="4137" data-start="4105"><td data-col-size="sm" data-end="4116" data-start="4105">Tom</td><td data-col-size="sm" data-end="4126" data-start="4116">14,75</td><td data-col-size="sm" data-end="4137" data-start="4126">35</td></tr></tbody></table>

</div></div>1. Voer de gegevens correct in.
2. Pas kolombreedte aan zodat alles leesbaar is.
3. Maak de kolomtitels vet en geef ze een lichtgrijze achtergrondkleur.
4. Plaats randen om de hele tabel via **Start &gt; Randen**.

# Oefeningen

#### **Oefening 1: Rijen en kolommen beheren**

1. Open een nieuwe werkmap.
2. Typ drie willekeurige namen in rij 2, kolommen A t/m C.
3. Voeg boven deze rij een nieuwe rij in.
4. Typ in deze nieuwe rij de kolomtitels: `Naam`, `Leeftijd`, `Stad`.

#### **Oefening 2: Celopmaak toepassen**

1. Selecteer je kolomtitels.
2. Maak de tekst vet.
3. Centreer de tekst horizontaal.
4. Geef de achtergrond een lichte kleur.
5. Pas randen toe rond de tabel.

#### **Oefening 3: Kolommen verplaatsen**

1. Selecteer kolom B.
2. Knip deze uit met `Ctrl + X`.
3. Plak hem achter kolom C met `Ctrl + V`.

# Sneltoetsen

##### Handige sneltoetsen uit dit hoofdstuk

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-actie-sneltoets-alle"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="5765" data-start="5391"><thead data-end="5412" data-start="5391"><tr data-end="5412" data-start="5391"><th data-col-size="md" data-end="5399" data-start="5391">Actie</th><th data-col-size="sm" data-end="5412" data-start="5399">Sneltoets</th></tr></thead><tbody data-end="5765" data-start="5435"><tr data-end="5468" data-start="5435"><td data-col-size="md" data-end="5454" data-start="5435">Alles selecteren</td><td data-col-size="sm" data-end="5468" data-start="5454">`Ctrl + A`</td></tr><tr data-end="5502" data-start="5469"><td data-col-size="md" data-end="5490" data-start="5469">Inhoud verwijderen</td><td data-col-size="sm" data-end="5502" data-start="5490">`Delete`</td></tr><tr data-end="5550" data-start="5503"><td data-col-size="md" data-end="5523" data-start="5503">Knippen / plakken</td><td data-col-size="sm" data-end="5550" data-start="5523">`Ctrl + X` / `Ctrl + V`</td></tr><tr data-end="5638" data-start="5551"><td data-col-size="md" data-end="5597" data-start="5551">Kolom of rij invoegen (met rechtermuisklik)</td><td data-col-size="sm" data-end="5638" data-start="5597">Geen vaste toets, gebruik contextmenu</td></tr><tr data-end="5700" data-start="5639"><td data-col-size="md" data-end="5657" data-start="5639">Opmaak kopiëren</td><td data-col-size="sm" data-end="5700" data-start="5657">`Ctrl + Shift + C` (in recente versies)</td></tr><tr data-end="5765" data-start="5701"><td data-col-size="md" data-end="5738" data-start="5701">Kolombreedte automatisch aanpassen</td><td data-col-size="sm" data-end="5765" data-start="5738">Dubbelklik op kolomrand</td></tr></tbody></table>

</div></div>

# Formules en functies



# Uitleg

#### **Wat zijn formules in Excel?**

Een **formule** in Excel is een bewerking die automatisch een uitkomst berekent. Alle formules in Excel beginnen met het **gelijkteken (`=`)**. Je kunt hiermee bijvoorbeeld optellen, aftrekken, vermenigvuldigen of gemiddelden berekenen.

##### 🧮 Voorbeeld:

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/ubhimage.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/ubhimage.png)

Deze formule telt de inhoud van cel A1 en B1 bij elkaar op.

#### **Zelf formules invoeren**

##### **✍️ Stappen:**

1. Klik op een lege cel (bijv. C1)
2. Typ `=`
3. Klik op de eerste cel die je wilt gebruiken (bijv. A1)
4. Typ `+`
5. Klik op de tweede cel (bijv. B1)
6. Druk op **Enter**

Je ziet nu het resultaat van de berekening in de cel. In de **formulebalk** bovenin blijft de formule zichtbaar.

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-a-b-c-2-3-%3Da1%2Bb1-%E2%86%92-5"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="1494" data-start="1417"><thead data-end="1442" data-start="1417"><tr data-end="1442" data-start="1417"><th data-col-size="sm" data-end="1421" data-start="1417">A</th><th data-col-size="sm" data-end="1425" data-start="1421">B</th><th data-col-size="sm" data-end="1442" data-start="1425">C</th></tr></thead><tbody data-end="1494" data-start="1469"><tr data-end="1494" data-start="1469"><td data-col-size="sm" data-end="1473" data-start="1469">2</td><td data-col-size="sm" data-end="1477" data-start="1473">3</td><td data-col-size="sm" data-end="1494" data-start="1477">`=A1+B1` → 5</td></tr></tbody></table>

</div></div>#### **Veelgebruikte rekenkundige symbolen**

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-symbool-betekenis-vo"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="1848" data-start="1545"><thead data-end="1587" data-start="1545"><tr data-end="1587" data-start="1545"><th data-col-size="sm" data-end="1555" data-start="1545">Symbool</th><th data-col-size="sm" data-end="1567" data-start="1555">Betekenis</th><th data-col-size="sm" data-end="1587" data-start="1567">Voorbeeld (`=…`)</th></tr></thead><tbody data-end="1848" data-start="1631"><tr data-end="1673" data-start="1631"><td data-col-size="sm" data-end="1640" data-start="1631">`+`</td><td data-col-size="sm" data-end="1653" data-start="1640">optellen</td><td data-col-size="sm" data-end="1673" data-start="1653">`A1 + B1`</td></tr><tr data-end="1716" data-start="1674"><td data-col-size="sm" data-end="1683" data-start="1674">`-`</td><td data-col-size="sm" data-end="1696" data-start="1683">aftrekken</td><td data-col-size="sm" data-end="1716" data-start="1696">`A1 - B1`</td></tr><tr data-end="1759" data-start="1717"><td data-col-size="sm" data-end="1726" data-start="1717">`*`</td><td data-col-size="sm" data-end="1739" data-start="1726">vermenigv.</td><td data-col-size="sm" data-end="1759" data-start="1739">`A1 * B1`</td></tr><tr data-end="1802" data-start="1760"><td data-col-size="sm" data-end="1769" data-start="1760">`/`</td><td data-col-size="sm" data-end="1782" data-start="1769">delen</td><td data-col-size="sm" data-end="1802" data-start="1782">`A1 / B1`</td></tr><tr data-end="1848" data-start="1803"><td data-col-size="sm" data-end="1812" data-start="1803">`^`</td><td data-col-size="sm" data-end="1825" data-start="1812">macht</td><td data-col-size="sm" data-end="1848" data-start="1825">`A1 ^ 2` (kwadraat)</td></tr></tbody></table>

</div></div>---

#### **Wat is een functie?**

Een **functie** is een vooraf ingestelde formule. Excel bevat honderden functies, maar enkele basisfuncties zijn genoeg voor de meeste taken.

##### **Veelgebruikte functies:**

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-functie-doel-%3Dsom%28a1"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="2346" data-start="2057"><thead data-end="2075" data-start="2057"><tr data-end="2075" data-start="2057"><th data-col-size="sm" data-end="2067" data-start="2057">Functie</th><th data-col-size="sm" data-end="2075" data-start="2067">Doel</th></tr></thead><tbody data-end="2346" data-start="2094"><tr data-end="2149" data-start="2094"><td data-col-size="sm" data-end="2110" data-start="2094">`=SOM(A1:A5)`</td><td data-col-size="sm" data-end="2149" data-start="2110">Tel alle waarden tussen A1 en A5 op</td></tr><tr data-end="2199" data-start="2150"><td data-col-size="sm" data-end="2173" data-start="2150">`=GEMIDDELDE(B1:B5)`</td><td data-col-size="sm" data-end="2199" data-start="2173">Bereken het gemiddelde</td></tr><tr data-end="2260" data-start="2200"><td data-col-size="sm" data-end="2220" data-start="2200">`=AANTAL(C1:C10)`</td><td data-col-size="sm" data-end="2260" data-start="2220">Tel hoeveel cellen getallen bevatten</td></tr><tr data-end="2303" data-start="2261"><td data-col-size="sm" data-end="2277" data-start="2261">`=MAX(D1:D5)`</td><td data-col-size="sm" data-end="2303" data-start="2277">Zoek de hoogste waarde</td></tr><tr data-end="2346" data-start="2304"><td data-col-size="sm" data-end="2320" data-start="2304">`=MIN(D1:D5)`</td><td data-col-size="sm" data-end="2346" data-start="2320">Zoek de laagste waarde</td></tr></tbody></table>

</div></div>##### **Voorbeeld:**

Stel, je hebt deze waarden in kolom A:

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/AGLimage.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/AGLimage.png)

Als je in cel A6 `=SOM(A1:A5)` invoert, krijg je het totaal: **29**.

#### **Cel verwijzingen gebruiken**

Bij formules gebruik je **cel verwijzingen** in plaats van vaste getallen. Dit heeft als voordeel dat Excel **automatisch herberekent** als je een waarde wijzigt.

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-a-b-c-10-5-%3Da1%2Bb1-%E2%86%92-"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="2847" data-start="2754"><thead data-end="2783" data-start="2754"><tr data-end="2783" data-start="2754"><th data-col-size="sm" data-end="2762" data-start="2754">A</th><th data-col-size="sm" data-end="2770" data-start="2762">B</th><th data-col-size="sm" data-end="2783" data-start="2770">C</th></tr></thead><tbody data-end="2847" data-start="2814"><tr data-end="2847" data-start="2814"><td data-col-size="sm" data-end="2822" data-start="2814">10</td><td data-col-size="sm" data-end="2830" data-start="2822">5</td><td data-col-size="sm" data-end="2847" data-start="2830">`=A1+B1` → 15</td></tr></tbody></table>

</div></div>Als je later A1 wijzigt naar 8, verandert C1 automatisch in 13.

#### **Relatieve en absolute verwijzingen**

##### Relatieve verwijzing

Standaard past Excel formules aan als je ze kopieert of sleept.

Voorbeeld:

<div class="contain-inline-size rounded-2xl relative bg-token-sidebar-surface-primary" id="bkmrk-%3Db2%2A10"><div class="overflow-y-auto p-4" dir="ltr">`=B2*10`</div></div>Als je dit sleept naar de volgende rij, wordt het:

<div class="contain-inline-size rounded-2xl relative bg-token-sidebar-surface-primary" id="bkmrk-%3Db3%2A10"><div class="overflow-y-auto p-4" dir="ltr">`=B3*10`</div></div>##### **Absolute verwijzing**

Soms wil je **één cel vergrendelen** in een formule, bijvoorbeeld:

<div class="contain-inline-size rounded-2xl relative bg-token-sidebar-surface-primary" id="bkmrk-%3Da2%2A%24b%241"><div class="overflow-y-auto p-4" dir="ltr">`<span class="hljs-operator">=</span><span class="hljs-type">A2</span><span class="hljs-operator">*</span><span class="hljs-variable">$B</span><span class="hljs-variable">$1</span>`</div></div>Hier blijft `$B$1` altijd hetzelfde, ook als je de formule kopieert naar andere rijen.

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-a-b-c-100-1%2C21-%3Da1%2A%24"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="3457" data-start="3347"><thead data-end="3383" data-start="3347"><tr data-end="3383" data-start="3347"><th data-col-size="sm" data-end="3355" data-start="3347">A</th><th data-col-size="sm" data-end="3363" data-start="3355">B</th><th data-col-size="sm" data-end="3383" data-start="3363">C</th></tr></thead><tbody data-end="3457" data-start="3421"><tr data-end="3457" data-start="3421"><td data-col-size="sm" data-end="3429" data-start="3421">100</td><td data-col-size="sm" data-end="3437" data-start="3429">1,21</td><td data-col-size="sm" data-end="3457" data-start="3437">`=A1*$B$1` → 121</td></tr></tbody></table>

</div></div>📌 `F4` is de sneltoets om een verwijzing om te zetten naar `$`-notatie.

#### **Veelvoorkomende foutmeldingen**

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-fout-betekenis-oplos"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="3944" data-start="3576"><thead data-end="3608" data-start="3576"><tr data-end="3608" data-start="3576"><th data-col-size="sm" data-end="3583" data-start="3576">Fout</th><th data-col-size="sm" data-end="3595" data-start="3583">Betekenis</th><th data-col-size="sm" data-end="3608" data-start="3595">Oplossing</th></tr></thead><tbody data-end="3944" data-start="3642"><tr data-end="3729" data-start="3642"><td data-col-size="sm" data-end="3655" data-start="3642">`#WAARDE!`</td><td data-col-size="sm" data-end="3698" data-start="3655">Onjuiste invoer (bijv. tekst in formule)</td><td data-col-size="sm" data-end="3729" data-start="3698">Controleer gebruikte cellen</td></tr><tr data-end="3803" data-start="3730"><td data-col-size="sm" data-end="3743" data-start="3730">`#DEEL/0!`</td><td data-col-size="sm" data-end="3762" data-start="3743">Gedeeld door nul</td><td data-col-size="sm" data-end="3803" data-start="3762">Voorkom delen door lege of nul-cellen</td></tr><tr data-end="3873" data-start="3804"><td data-col-size="sm" data-end="3815" data-start="3804">`#NAAM?`</td><td data-col-size="sm" data-end="3847" data-start="3815">Excel herkent de formule niet</td><td data-col-size="sm" data-end="3873" data-start="3847">Typfout in functienaam</td></tr><tr data-end="3944" data-start="3874"><td data-col-size="sm" data-end="3884" data-start="3874">`#####`</td><td data-col-size="sm" data-end="3916" data-start="3884">Cel is te smal voor het getal</td><td data-col-size="sm" data-end="3944" data-start="3916">Vergroot de kolombreedte</td></tr></tbody></table>

</div></div>#### **Praktijk: Eenvoudige berekeningen uitvoeren**

Stel je hebt deze gegevens:

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-a-b-c-product-aantal"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="4246" data-start="4032"><thead data-end="4066" data-start="4032"><tr data-end="4066" data-start="4032"><th data-col-size="sm" data-end="4043" data-start="4032">A</th><th data-col-size="sm" data-end="4053" data-start="4043">B</th><th data-col-size="sm" data-end="4066" data-start="4053">C</th></tr></thead><tbody data-end="4246" data-start="4102"><tr data-end="4141" data-start="4102"><td data-col-size="sm" data-end="4113" data-start="4102">Product</td><td data-col-size="sm" data-end="4123" data-start="4113">Aantal</td><td data-col-size="sm" data-end="4141" data-start="4123">Prijs per stuk</td></tr><tr data-end="4176" data-start="4142"><td data-col-size="sm" data-end="4153" data-start="4142">Pen</td><td data-col-size="sm" data-end="4163" data-start="4153">10</td><td data-col-size="sm" data-end="4176" data-start="4163">0,85</td></tr><tr data-end="4211" data-start="4177"><td data-col-size="sm" data-end="4188" data-start="4177">Schaar</td><td data-col-size="sm" data-end="4198" data-start="4188">3</td><td data-col-size="sm" data-end="4211" data-start="4198">2,50</td></tr><tr data-end="4246" data-start="4212"><td data-col-size="sm" data-end="4223" data-start="4212">Map</td><td data-col-size="sm" data-end="4233" data-start="4223">5</td><td data-col-size="sm" data-end="4246" data-start="4233">1,95</td></tr></tbody></table>

</div></div>Voer in kolom D de formule in om de totaalprijs te berekenen:

<div class="contain-inline-size rounded-2xl relative bg-token-sidebar-surface-primary" id="bkmrk-%3Db2%2Ac2"><div class="overflow-y-auto p-4" dir="ltr">`=B2*C2`</div></div>Kopieer deze formule naar de rijen eronder.

Resultaat:

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-d-8%2C50-7%2C50-9%2C75"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="4453" data-start="4384"><thead data-end="4397" data-start="4384"><tr data-end="4397" data-start="4384"><th data-col-size="sm" data-end="4397" data-start="4384">D</th></tr></thead><tbody data-end="4453" data-start="4412"><tr data-end="4425" data-start="4412"><td data-col-size="sm" data-end="4425" data-start="4412">8,50</td></tr><tr data-end="4439" data-start="4426"><td data-col-size="sm" data-end="4439" data-start="4426">7,50</td></tr><tr data-end="4453" data-start="4440"><td data-col-size="sm" data-end="4453" data-start="4440">9,75</td></tr></tbody></table>

</div></div>

# Oefeningen

#### **Oefening 1: Eenvoudige formule**

1. Open een lege werkmap.
2. Typ `5` in A1 en `7` in B1.
3. Typ in C1 de formule: `=A1+B1`
4. Controleer het resultaat.

#### **Oefening 2: Functies gebruiken**

1. Typ de getallen `3, 6, 9, 12` in A1 t/m A4.
2. Typ in A5 de functie: `=SOM(A1:A4)`
3. Typ in A6 de functie: `=GEMIDDELDE(A1:A4)`

#### **Oefening 3: Absolute verwijzing**

1. Typ in A1: 100
2. Typ in B1: 1,21
3. Typ in C1: `=A1*$B$1`
4. Kopieer de formule naar C2 en C3 (A2 en A3 moeten ook gevuld zijn met getallen)
5. Controleer of het resultaat klopt.

# Sneltoetsen

##### Handige sneltoetsen uit dit hoofdstuk

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-actie-sneltoets-form"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="5711" data-start="5483"><thead data-end="5504" data-start="5483"><tr data-end="5504" data-start="5483"><th data-col-size="sm" data-end="5491" data-start="5483">Actie</th><th data-col-size="sm" data-end="5504" data-start="5491">Sneltoets</th></tr></thead><tbody data-end="5711" data-start="5527"><tr data-end="5559" data-start="5527"><td data-col-size="sm" data-end="5548" data-start="5527">Formule bevestigen</td><td data-col-size="sm" data-end="5559" data-start="5548">`Enter`</td></tr><tr data-end="5594" data-start="5560"><td data-col-size="sm" data-end="5586" data-start="5560">Formule bewerken in cel</td><td data-col-size="sm" data-end="5594" data-start="5586">`F2`</td></tr><tr data-end="5635" data-start="5595"><td data-col-size="sm" data-end="5627" data-start="5595">Absolute verwijzing instellen</td><td data-col-size="sm" data-end="5635" data-start="5627">`F4`</td></tr><tr data-end="5668" data-start="5636"><td data-col-size="sm" data-end="5655" data-start="5636">AutoSom invoegen</td><td data-col-size="sm" data-end="5668" data-start="5655">`Alt + =`</td></tr><tr data-end="5711" data-start="5669"><td data-col-size="sm" data-end="5695" data-start="5669">Hulp bij functie invoer</td><td data-col-size="sm" data-end="5711" data-start="5695">`Shift + F3`</td></tr></tbody></table>

</div></div>

# Gegevens ordenen en opmaken



# Uitleg

#### **Waarom gegevens opmaken?**

Het opmaken van je gegevens helpt om:

- **Overzicht** te creëren
- **Belangrijke waarden** te laten opvallen
- **Trends en afwijkingen** snel te herkennen

Een goede opmaak maakt je werk niet alleen mooier, maar ook functioneler – vooral als je de gegevens moet delen of presenteren.

#### **Kolommen en rijen overzichtelijk maken**

##### **Handige opmaakopties (tabblad Start):**

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-optie-uitleg-vet%2C-cu"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="1501" data-start="1122"><thead data-end="1140" data-start="1122"><tr data-end="1140" data-start="1122"><th data-col-size="sm" data-end="1130" data-start="1122">Optie</th><th data-col-size="md" data-end="1140" data-start="1130">Uitleg</th></tr></thead><tbody data-end="1501" data-start="1160"><tr data-end="1219" data-start="1160"><td data-col-size="sm" data-end="1193" data-start="1160">**Vet, cursief, onderstrepen**</td><td data-col-size="md" data-end="1219" data-start="1193">Maak koppen herkenbaar</td></tr><tr data-end="1270" data-start="1220"><td data-col-size="sm" data-end="1236" data-start="1220">**Celranden**</td><td data-col-size="md" data-end="1270" data-start="1236">Omlijn cellen of hele tabellen</td></tr><tr data-end="1327" data-start="1271"><td data-col-size="sm" data-end="1291" data-start="1271">**Celopvulkleur**</td><td data-col-size="md" data-end="1327" data-start="1291">Geef cellen een achtergrondkleur</td></tr><tr data-end="1368" data-start="1328"><td data-col-size="sm" data-end="1345" data-start="1328">**Tekstkleur**</td><td data-col-size="md" data-end="1368" data-start="1345">Laat tekst opvallen</td></tr><tr data-end="1431" data-start="1369"><td data-col-size="sm" data-end="1391" data-start="1369">**Tekstuitlijning**</td><td data-col-size="md" data-end="1431" data-start="1391">Links, rechts, midden of boven/onder</td></tr><tr data-end="1501" data-start="1432"><td data-col-size="sm" data-end="1451" data-start="1432">**Getalnotatie**</td><td data-col-size="md" data-end="1501" data-start="1451">Getallen tonen als valuta, datum, procent enz.</td></tr></tbody></table>

</div></div>> 📌 Tip: Maak kolomtitels vet en gebruik een neutrale kleur voor de achtergrond (zoals lichtgrijs of blauw).

#### **Tabel opmaken als Excel-tabel**

Een Excel-tabel is méér dan alleen cellen met opmaak. Het is een **dynamisch gegevensbereik** dat automatisch opmaak, filterknoppen en functies toevoegt.

##### **Zo maak je een Excel-tabel:**

1. Selecteer je gegevens (bijv. A1:D10)
2. Ga naar het tabblad **Invoegen &gt; Tabel**
3. Bevestig dat je gegevens kopteksten bevatten (vinkje aan)
4. Kies een opmaakstijl uit het tabblad **Tabelontwerp**

Voordelen:

- Automatische rijstijl (wisselende kleuren)
- Automatisch filter bij elke kolom
- Formules worden automatisch doorgevoerd

*Tabel voor:*

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/vQoimage.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/vQoimage.png)

*Tabel na:*

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/Vt9image.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/Vt9image.png)

#### **Gegevens sorteren**

##### **Sorteren betekent: de volgorde van je gegevens aanpassen**

Je kunt sorteren op:

- Alfabet (A-Z of Z-A)
- Getallen (laag naar hoog of andersom)
- Datums (oud naar nieuw)

##### **Sorteren via het lint:**

1. Klik ergens in de kolom die je wilt sorteren
2. Ga naar **Start &gt; Sorteren en filteren**
3. Kies: **Oplopend (A-Z)** of **Aflopend (Z-A)**

> ⚠️ **Let op**: Zorg dat je hele gegevensbereik is geselecteerd om te voorkomen dat rijen uit elkaar worden getrokken.

#### **Gegevens filteren**

Met een **filter** kun je bepaalde gegevens tijdelijk verbergen, zodat je snel relevante informatie ziet.

##### **🔍 Filter instellen:**

1. Selecteer je tabel of kopteksten
2. Ga naar **Start &gt; Sorteren en filteren &gt; Filter**
3. Er verschijnen dropdown-pijltjes in de kolomtitels
4. Klik op een pijltje om:
    
    
    - Specifieke waarden te selecteren
    - Tekst te filteren (bijv. “bevat…”)
    - Getallenfilter toe te passen (bijv. groter dan 100)

Voorbeelden:

- Toon alleen producten uit “Categorie A”
- Toon alleen bedragen hoger dan € 50
- Toon alleen datums in januari

#### **Voorwaardelijke opmaak gebruiken**

Met **voorwaardelijke opmaak** kun je cellen automatisch laten oplichten als ze voldoen aan een bepaalde regel.

##### **Voorbeelden:**

- Cellen met een waarde &gt; 100 worden groen
- Waarden onder gemiddeld krijgen een rode achtergrond
- Hoogste en laagste waarden krijgen een speciale opmaak

##### **Zo pas je het toe:**

1. Selecteer het bereik
2. Ga naar **Start &gt; Voorwaardelijke opmaak**
3. Kies een regeltype, zoals:
    
    
    - **Cellen opmaken op basis van hun waarde**
    - **Boven/onder gemiddeld**
    - **Databalken, kleurenschaal, pictogrammen**

> 💡 Je kunt meerdere regels combineren of eigen regels aanmaken.

#### **Praktijk: een tabel ordenen en opmaken**

Stel je hebt deze gegevens:

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-a-b-c-d-product-cate"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="4348" data-start="4019"><thead data-end="4065" data-start="4019"><tr data-end="4065" data-start="4019"><th data-col-size="sm" data-end="4031" data-start="4019">A</th><th data-col-size="sm" data-end="4043" data-start="4031">B</th><th data-col-size="sm" data-end="4054" data-start="4043">C</th><th data-col-size="sm" data-end="4065" data-start="4054">D</th></tr></thead><tbody data-end="4348" data-start="4113"><tr data-end="4160" data-start="4113"><td data-col-size="sm" data-end="4125" data-start="4113">Product</td><td data-col-size="sm" data-end="4137" data-start="4125">Categorie</td><td data-col-size="sm" data-end="4148" data-start="4137">Prijs</td><td data-col-size="sm" data-end="4160" data-start="4148">Voorraad</td></tr><tr data-end="4207" data-start="4161"><td data-col-size="sm" data-end="4173" data-start="4161">Pen</td><td data-col-size="sm" data-end="4185" data-start="4173">Kantoor</td><td data-col-size="sm" data-end="4196" data-start="4185">€ 1,25</td><td data-col-size="sm" data-end="4207" data-start="4196">50</td></tr><tr data-end="4254" data-start="4208"><td data-col-size="sm" data-end="4222" data-start="4208">Notitieblok</td><td data-col-size="sm" data-end="4232" data-start="4222">Kantoor</td><td data-col-size="sm" data-end="4243" data-start="4232">€ 2,99</td><td data-col-size="sm" data-end="4254" data-start="4243">20</td></tr><tr data-end="4301" data-start="4255"><td data-col-size="sm" data-end="4267" data-start="4255">Liniaal</td><td data-col-size="sm" data-end="4279" data-start="4267">School</td><td data-col-size="sm" data-end="4290" data-start="4279">€ 1,75</td><td data-col-size="sm" data-end="4301" data-start="4290">10</td></tr><tr data-end="4348" data-start="4302"><td data-col-size="sm" data-end="4314" data-start="4302">Gummen</td><td data-col-size="sm" data-end="4326" data-start="4314">School</td><td data-col-size="sm" data-end="4337" data-start="4326">€ 0,85</td><td data-col-size="sm" data-end="4348" data-start="4337">0</td></tr></tbody></table>

</div></div>Wat kun je doen?

- Zet de kolomtitels vet en geef ze een achtergrondkleur
- Sorteer op “Voorraad” van hoog naar laag
- Filter alleen producten uit de categorie “Kantoor”
- Geef producten met voorraad 0 een rode achtergrond met voorwaardelijke opmaak

# Oefeningen

#### **Oefening 1: Tabel opmaken**

1. Maak een tabel met kolommen: `Naam`, `Afdeling`, `Score`.
2. Vul 5 rijen met fictieve gegevens.
3. Zet de kopteksten vet met een blauwe achtergrond.
4. Zet randen rond de hele tabel.

#### **Oefening 2: Sorteren en filteren**

1. Sorteer de gegevens op score, van hoog naar laag.
2. Voeg een filter toe.
3. Toon alleen medewerkers van de afdeling “HR”.

#### **Oefening 3: Voorwaardelijke opmaak**

1. Selecteer de kolom “Score”.
2. Pas opmaak toe:
    
    
    - Groen als score ≥ 8
    - Oranje als score tussen 6 en 7,9
    - Rood als score &lt; 6

# Sneltoetsen

#### Handige sneltoetsen uit dit hoofdstuk

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-actie-sneltoets-alle"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="5883" data-start="5596"><thead data-end="5617" data-start="5596"><tr data-end="5617" data-start="5596"><th data-col-size="sm" data-end="5604" data-start="5596">Actie</th><th data-col-size="sm" data-end="5617" data-start="5604">Sneltoets</th></tr></thead><tbody data-end="5883" data-start="5640"><tr data-end="5673" data-start="5640"><td data-col-size="sm" data-end="5659" data-start="5640">Alles selecteren</td><td data-col-size="sm" data-end="5673" data-start="5659">`Ctrl + A`</td></tr><tr data-end="5702" data-start="5674"><td data-col-size="sm" data-end="5688" data-start="5674">Tabel maken</td><td data-col-size="sm" data-end="5702" data-start="5688">`Ctrl + T`</td></tr><tr data-end="5769" data-start="5703"><td data-col-size="sm" data-end="5737" data-start="5703">Sorteren op geselecteerde kolom</td><td data-col-size="sm" data-end="5769" data-start="5737">Alt &gt; D &gt; S (oudere versies)</td></tr><tr data-end="5823" data-start="5770"><td data-col-size="sm" data-end="5801" data-start="5770">Filter activeren/deactiveren</td><td data-col-size="sm" data-end="5823" data-start="5801">`Ctrl + Shift + L`</td></tr><tr data-end="5883" data-start="5824"><td data-col-size="sm" data-end="5842" data-start="5824">Opmaak kopiëren</td><td data-col-size="sm" data-end="5883" data-start="5842">`Ctrl + Shift + C` (nieuwere versies)</td></tr></tbody></table>

</div></div>

# Grafieken maken



# Uitleg

#### **Waarom grafieken gebruiken?**

Een **grafiek** helpt om gegevens **visueel weer te geven**, waardoor je trends, verhoudingen en patronen makkelijker kunt herkennen. In plaats van rijen getallen zie je in één oogopslag wat de data betekenen.

Toepassingen:

- Omzet per maand (lijn- of kolomgrafiek)
- Verdeling van een budget (cirkeldiagram)
- Vergelijking tussen afdelingen (balkgrafiek)
- Voorraadverloop (lijn- of vlakgrafiek)

> 📌 In Excel zijn grafieken altijd gekoppeld aan gegevens: als je de gegevens aanpast, verandert de grafiek automatisch mee.

#### **Soorten grafieken in Excel**

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-grafiektype-gebruik-"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="1882" data-start="1396"><thead data-end="1426" data-start="1396"><tr data-end="1426" data-start="1396"><th data-col-size="sm" data-end="1410" data-start="1396">Grafiektype</th><th data-col-size="md" data-end="1426" data-start="1410">Gebruik bij…</th></tr></thead><tbody data-end="1882" data-start="1459"><tr data-end="1541" data-start="1459"><td data-col-size="sm" data-end="1478" data-start="1459">**Kolomgrafiek**</td><td data-col-size="md" data-end="1541" data-start="1478">Vergelijkingen tussen categorieën (bijv. omzet per filiaal)</td></tr><tr data-end="1601" data-start="1542"><td data-col-size="sm" data-end="1560" data-start="1542">**Lijngrafiek**</td><td data-col-size="md" data-end="1601" data-start="1560">Weergave van ontwikkelingen over tijd</td></tr><tr data-end="1664" data-start="1602"><td data-col-size="sm" data-end="1622" data-start="1602">**Cirkeldiagram**</td><td data-col-size="md" data-end="1664" data-start="1622">Verhouding tussen delen van een geheel</td></tr><tr data-end="1755" data-start="1665"><td data-col-size="sm" data-end="1691" data-start="1665">**Staafdiagram (balk)**</td><td data-col-size="md" data-end="1755" data-start="1691">Horizontale variant van kolommen, handig voor langere labels</td></tr><tr data-end="1806" data-start="1756"><td data-col-size="sm" data-end="1774" data-start="1756">**Vlakgrafiek**</td><td data-col-size="md" data-end="1806" data-start="1774">Cumulatieve trends over tijd</td></tr><tr data-end="1882" data-start="1807"><td data-col-size="sm" data-end="1826" data-start="1807">**Combigrafiek**</td><td data-col-size="md" data-end="1882" data-start="1826">Twee soorten grafieken in één (bijv. omzet en winst)</td></tr></tbody></table>

</div></div>> 💡 Tip: Kies de grafiek die het **verhaal van je gegevens** het best vertelt.

#### **Een grafiek maken: stap voor stap**

Stel je hebt deze gegevens:

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/wmMimage.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/wmMimage.png)

##### **Zo maak je een grafiek:**

1. Selecteer de gegevens (bijv. A1:B5)
2. Ga naar het tabblad **Invoegen**
3. Kies een grafiektype (bijv. Kolom &gt; 2D-kolom)
4. Excel plaatst de grafiek direct in je werkblad

[![image.png](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/scaled-1680-/7Ghimage.png)](https://digitaallab.nl/uploads/images/gallery/2025-06/7Ghimage.png)

De grafiek blijft gekoppeld aan je data. Als je "Apr" verandert in "Mei", wordt dit automatisch aangepast in de grafiek.

#### **Grafiekonderdelen bewerken**

Een grafiek in Excel bestaat uit meerdere onderdelen:

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-onderdeel-functie-gr"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="2922" data-start="2597"><thead data-end="2620" data-start="2597"><tr data-end="2620" data-start="2597"><th data-col-size="sm" data-end="2609" data-start="2597">Onderdeel</th><th data-col-size="sm" data-end="2620" data-start="2609">Functie</th></tr></thead><tbody data-end="2922" data-start="2645"><tr data-end="2693" data-start="2645"><td data-col-size="sm" data-end="2664" data-start="2645">**Grafiektitel**</td><td data-col-size="sm" data-end="2693" data-start="2664">De titel boven de grafiek</td></tr><tr data-end="2744" data-start="2694"><td data-col-size="sm" data-end="2708" data-start="2694">**Legenda**</td><td data-col-size="sm" data-end="2744" data-start="2708">Toelichting op kleuren of lijnen</td></tr><tr data-end="2804" data-start="2745"><td data-col-size="sm" data-end="2773" data-start="2745">**Horizontale as (X-as)**</td><td data-col-size="sm" data-end="2804" data-start="2773">Categorieën (bijv. maanden)</td></tr><tr data-end="2865" data-start="2805"><td data-col-size="sm" data-end="2831" data-start="2805">**Verticale as (Y-as)**</td><td data-col-size="sm" data-end="2865" data-start="2831">Waarden (bijv. verkoopcijfers)</td></tr><tr data-end="2922" data-start="2866"><td data-col-size="sm" data-end="2886" data-start="2866">**Gegevensreeks**</td><td data-col-size="sm" data-end="2922" data-start="2886">De balken, lijnen of punten zelf</td></tr></tbody></table>

</div></div>##### **Zo bewerk je:**

- **Grafiektitel wijzigen:** klik erop en typ direct je nieuwe titel
- **Kleuren wijzigen:** selecteer de gegevensreeks &gt; tabblad **Opmaak**
- **As-teksten aanpassen:** klik met rechtermuisknop op de as &gt; **As opmaken**
- **Legenda verplaatsen:** klik op de legenda en versleep of gebruik tabblad **Grafiekontwerp &gt; Elementen toevoegen**

#### **Grafiekstijlen en opmaak**

In het tabblad **Grafiekontwerp** (verschijnt als je de grafiek selecteert) kun je:

- Een andere stijl of kleurenthema kiezen
- Grafiekelementen toevoegen of verwijderen
- Gegevenslabels tonen (bijv. het exacte getal boven een balk)
- De grafiek omzetten naar een ander type (bijv. kolom naar lijn)

> 🎨 Gebruik een **rustige, consistente stijl** bij het presenteren. Vermijd felle kleuren en 3D-effecten tenzij functioneel.

#### **Grafieken combineren of geavanceerd gebruiken (basis)**

Soms wil je **twee verschillende gegevensreeksen** combineren in één grafiek.

##### **Voorbeeld: omzet en marge per maand**

1. Selecteer de gegevens (bijv. A1:C5)
2. Ga naar **Invoegen &gt; Combigrafiek**
3. Kies een combinatie (bijv. kolom + lijn)
4. Zet eventueel een reeks op een **secundaire as** (rechterzijde)

Dit is handig als de ene waarde veel groter is dan de andere.

#### **Grafiek kopiëren naar andere programma’s**

Grafieken zijn perfect voor rapportages en presentaties.

##### **Zo kopieer je een grafiek:**

1. Klik op de grafiek
2. Druk op **Ctrl + C**
3. Ga naar Word of PowerPoint en druk op **Ctrl + V**

Je kunt ervoor kiezen om:

- De grafiek te **plakken als afbeelding** (vast, niet aanpasbaar)
- Of als **koppelbare Excel-grafiek** (blijft verbonden met je Excel-bestand)

# Oefeningen

#### **Oefening 1: Kolomgrafiek maken**

1. Typ deze gegevens in Excel:

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-product-aantal-pen-1"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="4845" data-start="4720"><thead data-end="4740" data-start="4720"><tr data-end="4740" data-start="4720"><th data-col-size="sm" data-end="4730" data-start="4720">Product</th><th data-col-size="sm" data-end="4740" data-start="4730">Aantal</th></tr></thead><tbody data-end="4845" data-start="4762"><tr data-end="4782" data-start="4762"><td data-col-size="sm" data-end="4772" data-start="4762">Pen</td><td data-col-size="sm" data-end="4782" data-start="4772">120</td></tr><tr data-end="4803" data-start="4783"><td data-col-size="sm" data-end="4793" data-start="4783">Gum</td><td data-col-size="sm" data-end="4803" data-start="4793">80</td></tr><tr data-end="4824" data-start="4804"><td data-col-size="sm" data-end="4814" data-start="4804">Map</td><td data-col-size="sm" data-end="4824" data-start="4814">150</td></tr><tr data-end="4845" data-start="4825"><td data-col-size="sm" data-end="4835" data-start="4825">Liniaal</td><td data-col-size="sm" data-end="4845" data-start="4835">100</td></tr></tbody></table>

</div></div>2. Selecteer de gegevens en voeg een **2D-kolomgrafiek** in
3. Voeg een **grafiektitel** toe: “Productverkoop”
4. Toon de **gegevenslabels** boven elke balk

#### **Oefening 2: Lijngrafiek voor tijdreeksen**

1. Typ de volgende maandelijkse bezoekersaantallen:

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-maand-bezoekers-jan-"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="5246" data-start="5115"><thead data-end="5136" data-start="5115"><tr data-end="5136" data-start="5115"><th data-col-size="sm" data-end="5123" data-start="5115">Maand</th><th data-col-size="sm" data-end="5136" data-start="5123">Bezoekers</th></tr></thead><tbody data-end="5246" data-start="5159"><tr data-end="5180" data-start="5159"><td data-col-size="sm" data-end="5167" data-start="5159">Jan</td><td data-col-size="sm" data-end="5180" data-start="5167">520</td></tr><tr data-end="5202" data-start="5181"><td data-col-size="sm" data-end="5189" data-start="5181">Feb</td><td data-col-size="sm" data-end="5202" data-start="5189">610</td></tr><tr data-end="5224" data-start="5203"><td data-col-size="sm" data-end="5211" data-start="5203">Mrt</td><td data-col-size="sm" data-end="5224" data-start="5211">475</td></tr><tr data-end="5246" data-start="5225"><td data-col-size="sm" data-end="5233" data-start="5225">Apr</td><td data-col-size="sm" data-end="5246" data-start="5233">700</td></tr></tbody></table>

</div></div>2. Maak een lijngrafiek
3. Pas de lijnkleur aan
4. Voeg **gegevenslabels** en een **legenda** toe

#### **Oefening 3: Cirkeldiagram met percentages**

1. Maak een lijst van kostenposten:

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-categorie-bedrag-huu"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="5579" data-start="5442"><thead data-end="5464" data-start="5442"><tr data-end="5464" data-start="5442"><th data-col-size="sm" data-end="5454" data-start="5442">Categorie</th><th data-col-size="sm" data-end="5464" data-start="5454">Bedrag</th></tr></thead><tbody data-end="5579" data-start="5488"><tr data-end="5510" data-start="5488"><td data-col-size="sm" data-end="5500" data-start="5488">Huur</td><td data-col-size="sm" data-end="5510" data-start="5500">550</td></tr><tr data-end="5533" data-start="5511"><td data-col-size="sm" data-end="5526" data-start="5511">Boodschappen</td><td data-col-size="sm" data-end="5533" data-start="5526">250</td></tr><tr data-end="5556" data-start="5534"><td data-col-size="sm" data-end="5546" data-start="5534">Vervoer</td><td data-col-size="sm" data-end="5556" data-start="5546">100</td></tr><tr data-end="5579" data-start="5557"><td data-col-size="sm" data-end="5569" data-start="5557">Overig</td><td data-col-size="sm" data-end="5579" data-start="5569">100</td></tr></tbody></table>

</div></div>2. Maak een **cirkeldiagram**
3. Toon **percentages** in de grafiek
4. Pas een visuele stijl naar keuze toe

# Sneltoetsen

#### Handige sneltoetsen uit dit hoofdstuk

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-actie-sneltoets-graf"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="6466" data-start="6202"><thead data-end="6223" data-start="6202"><tr data-end="6223" data-start="6202"><th data-col-size="sm" data-end="6210" data-start="6202">Actie</th><th data-col-size="sm" data-end="6223" data-start="6210">Sneltoets</th></tr></thead><tbody data-end="6466" data-start="6246"><tr data-end="6318" data-start="6246"><td data-col-size="sm" data-end="6272" data-start="6246">Grafiek invoegen (Auto)</td><td data-col-size="sm" data-end="6318" data-start="6272">`Alt + F1` (op basis van huidige selectie)</td></tr><tr data-end="6354" data-start="6319"><td data-col-size="sm" data-end="6345" data-start="6319">Grafiekvenster invoegen</td><td data-col-size="sm" data-end="6354" data-start="6345">`F11`</td></tr><tr data-end="6380" data-start="6355"><td data-col-size="sm" data-end="6366" data-start="6355">Kopiëren</td><td data-col-size="sm" data-end="6380" data-start="6366">`Ctrl + C`</td></tr><tr data-end="6405" data-start="6381"><td data-col-size="sm" data-end="6391" data-start="6381">Plakken</td><td data-col-size="sm" data-end="6405" data-start="6391">`Ctrl + V`</td></tr><tr data-end="6466" data-start="6406"><td data-col-size="sm" data-end="6439" data-start="6406">Grafiek selecteren/verplaatsen</td><td data-col-size="sm" data-end="6466" data-start="6439">Klik en slepen met muis</td></tr></tbody></table>

</div></div>

# Handige functies en afdrukinstellingen



# Uitleg

#### **Slimmer werken met sneltoetsen en functies**

Excel biedt vele **hulpmiddelen** om je werk sneller te doen. Hier zijn enkele praktische functies die je meteen kunt toepassen.

##### **Veelgebruikte sneltoetsen**

<div class="_tableContainer_16hzy_1" id="bkmrk-sneltoets-actie-ctrl"><div class="_tableWrapper_16hzy_14 group flex w-fit flex-col-reverse" tabindex="-1"><table class="w-fit min-w-(--thread-content-width)" data-end="1365" data-start="978"><thead data-end="999" data-start="978"><tr data-end="999" data-start="978"><th data-col-size="sm" data-end="990" data-start="978">Sneltoets</th><th data-col-size="sm" data-end="999" data-start="990">Actie</th></tr></thead><tbody data-end="1365" data-start="1022"><tr data-end="1053" data-start="1022"><td data-col-size="sm" data-end="1035" data-start="1022">`Ctrl + Z`</td><td data-col-size="sm" data-end="1053" data-start="1035">Ongedaan maken</td></tr><tr data-end="1088" data-start="1054"><td data-col-size="sm" data-end="1067" data-start="1054">`Ctrl + Y`</td><td data-col-size="sm" data-end="1088" data-start="1067">Opnieuw uitvoeren</td></tr><tr data-end="1128" data-start="1089"><td data-col-size="sm" data-end="1102" data-start="1089">`Ctrl + P`</td><td data-col-size="sm" data-end="1128" data-start="1102">Afdrukvoorbeeld openen</td></tr><tr data-end="1183" data-start="1129"><td data-col-size="sm" data-end="1153" data-start="1129">`Ctrl + Page Up/Down`</td><td data-col-size="sm" data-end="1183" data-start="1153">Tussen werkbladen wisselen</td></tr><tr data-end="1227" data-start="1184"><td data-col-size="sm" data-end="1205" data-start="1184">`Ctrl + Shift + +`</td><td data-col-size="sm" data-end="1227" data-start="1205">Rij/kolom invoegen</td></tr><tr data-end="1266" data-start="1228"><td data-col-size="sm" data-end="1241" data-start="1228">`Ctrl + -`</td><td data-col-size="sm" data-end="1266" data-start="1241">Rij/kolom verwijderen</td></tr><tr data-end="1306" data-start="1267"><td data-col-size="sm" data-end="1280" data-start="1267">`Ctrl + ;`</td><td data-col-size="sm" data-end="1306" data-start="1280">Huidige datum invoegen</td></tr><tr data-end="1365" data-start="1307"><td data-col-size="sm" data-end="1328" data-start="1307">`Ctrl + Shift + $`</td><td data-col-size="sm" data-end="1365" data-start="1328">Getalnotatie als valuta toepassen</td></tr></tbody></table>

</div></div>> 📌 Tip: Gebruik de **Opmaak kopiëren/plakken**-knop (penseel-icoon) om de stijl van één cel op anderen toe te passen.

#### **Kolommen of rijen bevriezen**

Als je een lange lijst hebt, wil je vaak de koprij bovenaan blijven zien tijdens het scrollen.

##### **🧊 Kolommen of rijen “bevriezen”:**

1. Selecteer de cel **onder de rij en rechts van de kolom** die je wilt vastzetten  
    – Bijvoorbeeld: klik op cel **B2** om rij 1 én kolom A te bevriezen
2. Ga naar **Beeld &gt; Bevriezen &gt; Bevriezen vensters**

Alternatieven:

- **Bevries bovenste rij**
- **Bevries eerste kolom**

##### ❄️ Bevriezing opheffen:

Ga naar **Beeld &gt; Bevriezen &gt; Bevriezing opheffen**

#### **Werkblad beveiligen**

Als je een Excel-bestand deelt, wil je soms voorkomen dat anderen gegevens per ongeluk wijzigen.

##### **🔒 Zo beveilig je een werkblad:**

1. Ga naar **Controleren &gt; Blad beveiligen**
2. Vink aan wat gebruikers wél mogen doen (bijv. rijen selecteren)
3. Stel eventueel een wachtwoord in (optioneel)
4. Klik op **OK**

> ⚠️ Let op: Wachtwoord vergeten = toegang tot vergrendelde cellen kwijt!

##### **🔓 Vergrendeling opheffen:**

Ga opnieuw naar **Controleren &gt; Beveiliging opheffen** en voer eventueel het wachtwoord in.

> 📌 Je kunt cellen **ontgrendelen** voordat je het blad beveiligt:

- Selecteer cellen &gt; Rechtermuisklik &gt; Celeigenschappen &gt; tabblad **Beveiligen** &gt; vinkje uit bij “Vergrendeld”

#### **Werkbladen en werkmappen organiseren**

Als je met meerdere bladen werkt:

- **Blad hernoemen:** Dubbelklik op het tabblad onderaan
- **Blad verplaatsen of kopiëren:** Rechtermuisklik op tabblad &gt; “Verplaatsen of kopiëren”
- **Blad verbergen:** Rechtermuisklik &gt; “Verbergen”
- **Bladkleur instellen:** Rechtermuisklik &gt; “Tabkleur”

#### **Pagina-instellingen en afdrukvoorbeeld**

Voordat je iets print, is het slim om het document op te maken voor afdruk.

##### **📄 Afdrukinstellingen openen:**

1. Druk op `Ctrl + P`
2. Of: **Bestand &gt; Afdrukken**

##### **🖨️ Wat je kunt instellen:**

- Printerselectie (of opslaan als PDF)
- Staand of liggend formaat
- Marges (normaal, smal, aangepast)
- Afdrukbereik: hele werkblad, selectie of aantal pagina’s
- Schaal: bijvoorbeeld alles op 1 pagina breed

##### **📐 Belangrijke printinstellingen:**

- **Kopteksten herhalen:**  
    Ga naar **Pagina-indeling &gt; Afdrukken titels**  
    – Stel in: herhaal rij 1 bovenaan elke pagina
- **Rasterlijnen tonen:**  
    Ga naar **Bestand &gt; Afdrukken &gt; Pagina-instelling &gt; Blad** en vink “Rasterlijnen” aan

#### **Excel exporteren als PDF**

Om een bestand eenvoudig te delen of te printen:

##### **📤 Zo exporteer je naar PDF:**

1. Ga naar **Bestand &gt; Opslaan als**
2. Kies locatie en bestandstype: **PDF**
3. Klik op **Opties** om alleen geselecteerde bladen of het afdrukbereik te exporteren

Of:

- Ga naar **Bestand &gt; Afdrukken**
- Kies als printer: **Microsoft Print to PDF**
- Klik op **Afdrukken**

# Oefeningen

#### **Oefening 1: Rijen bevriezen**

1. Open een werkblad met 30 of meer rijen
2. Zorg dat de bovenste rij zichtbaar blijft bij het scrollen
3. Probeer daarna de bevriezing op te heffen

#### **Oefening 2: Werkblad beveiligen**

1. Maak een eenvoudige tabel met namen en cijfers
2. Ontgrendel de kolom “Cijfer” zodat deze bewerkbaar blijft
3. Beveilig het blad met een wachtwoord
4. Test of alleen kolom “Cijfer” nog aanpasbaar is

#### **Oefening 3: Printweergave instellen**

1. Open een bestaande tabel van meerdere kolommen en rijen
2. Stel in dat alleen kolom A t/m D worden afgedrukt
3. Zorg dat de tabel past op 1 pagina breed
4. Sla het bestand op als PDF