Doelgroep en gebruikerservaring (UX)

Uitleg
Wat is UX? 

 UX staat voor User Experience – oftewel: de ervaring die iemand heeft tijdens het gebruik van een website. 

 Dat gaat niet over de techniek, maar over hoe het voelt: 

 

 

 Is het duidelijk wat ik moet doen? 

 

 

 Kan ik vinden wat ik zoek? 

 

 

 Krijg ik bevestiging als ik iets klik? 

 

 

 Is het prettig om hier rond te kijken? 

 

 

 Een goede UX zorgt ervoor dat een gebruiker: 

 

 

 begrijpt waar hij is 

 

 

 vertrouwen voelt in de website 

 

 

 makkelijk navigeert 

 

 

 en een positief gevoel overhoudt aan het bezoek 

 

 

 Een slechte UX zorgt voor: 

 

 

 Verwarring (“Waar ben ik?”) 

 

 

 Frustratie (“Waarom werkt dit niet?”) 

 

 

 Afhaken (“Ik ga wel ergens anders kijken”) 

 

 

 Wie is je doelgroep? 

 Een belangrijk uitgangspunt in webdesign is: 🧠 Je ontwerpt nooit voor jezelf – je ontwerpt voor een gebruiker. 

 Daarom stel je jezelf bij elk ontwerp eerst de vraag: 

 

 Wie gaat deze website gebruiken? Wat willen ze hier doen? 

 

 Denk aan: 

 

 

 Leeftijdsgroep 

 

 

 Ervaring met technologie 

 

 

 Taalniveau 

 

 

 Doel of verwachting 

 

 

 Beperkingen (bijv. slechtziend, dyslexie) 

 

 

 Voorbeeld: 

 

 

 Een website voor basisschoolkinderen ziet er totaal anders uit dan een site voor boekhouders. 

 

 

 Een informatiepagina voor een huisarts moet helder, rustig en betrouwbaar ogen. 

 

 

 Een webshop voor jongeren mag speelser en beeldrijker zijn. 

 

 

 Gebruikersscenario’s 

 Een gebruikersscenario beschrijft hoe een fictieve gebruiker jouw site gebruikt. 

 Bijvoorbeeld: 

 

 Lisa, 17 jaar, zoekt op haar mobiel naar een leuke tweedehands jas. Ze wil snel kunnen zoeken op maat en prijs. Ze raakt gefrustreerd als filters niet goed werken en haakt af als er te veel advertenties zijn. 

 

 Een goed scenario bevat: 

 

 

 Naam en leeftijd (persona) 

 

 

 Doel of taak 

 

 

 Verwachting van de site 

 

 

 Apparaat waarop ze kijkt 

 

 

 Obstakels/frustraties 

 

 

 Gewenst resultaat 

 

 

 🧠 Met zo’n scenario denk je als ontwerper: “Hoe zorg ik dat Lisa vindt wat ze zoekt, zonder af te haken?” 

 UX-principes in ontwerp 

 Hieronder staan een aantal veelgebruikte UX-richtlijnen: 

 

 

 

 

 

 Principe 

 Betekenis 

 Voorbeeld 

 

 

 

 

 Duidelijke navigatie 

 Menu’s zijn herkenbaar en logisch 

 Home – Over ons – Diensten – Contact 

 

 

 Feedback geven 

 Laat zien dat iets werkt 

 “Bericht verzonden!” na een formulier 

 

 

 Consistentie 

 Knoppen en kleuren blijven gelijk 

 Rode knop = annuleer, altijd 

 

 

 Beperk keuze-overload 

 Niet te veel tegelijk laten zien 

 Gebruik tabbladen of dropdowns 

 

 

 Mobielvriendelijk 

 Werkt ook op kleine schermen 

 Grote knoppen, geen tiny links 

 

 

 Toegankelijkheid 

 Ook bruikbaar voor mensen met een beperking 

 Contrast, alt-teksten, duidelijke taal 

 

 

 

 

 

 Valkuilen in gebruikerservaring 

 ❌ Veelgemaakte UX-fouten: 

 

 

 Verstopte menu’s 

 

 

 Knoppen zonder uitleg (zoals alleen een icoon) 

 

 

 Geen bevestiging bij interactie (bijv. na verzenden) 

 

 

 Te veel tegelijk (denk aan pop-ups, kleuren, banners) 

 

 

 Lange laadtijd of niet-mobielvriendelijk 

 

 

 🔍 Je herkent slechte UX vaak aan hoe snel je geïrriteerd raakt .

Oefeningen
Opdracht A: Persona en scenario 

 

 

 Bedenk een doelgroep voor een fictieve website. Bijvoorbeeld: 

 

 

 Jongeren die een bijbaan zoeken 

 

 

 Ouderen die een reis willen boeken 

 

 

 Studenten die een studiegids gebruiken 

 

 

 

 

 Maak een persona : Naam, leeftijd, kort profiel 

 

 

 Beschrijf een gebruikersscenario van 5–8 zinnen: 

 

 

 Wat wil deze gebruiker doen? 

 

 

 Wat verwacht hij/zij? 

 

 

 Welke frustraties kunnen ontstaan? 

 

 

 Wat maakt de ervaring goed? 

 

 

 

 

 ✏️ Werk dit uit op papier of in een digitaal document. 

 Opdracht B: UX-fouten zoeken 

 

 

 Bezoek 2 verschillende websites (bijv. een webshop en een informatiepagina) 

 

 

 Noteer: 

 

 

 Wat werkt goed qua gebruikerservaring? 

 

 

 Wat stoort je? 

 

 

 Is er voldoende feedback en structuur? 

 

 

 Is de site mobielvriendelijk? 

 

 

 

 

 👥 Bespreek in duo’s wat jullie vonden. Wat zou je als UX-ontwerper verbeteren?