Skip to main content

Uitleg

image.png

Wat is nepnieuws?

Nepnieuws is onjuiste of misleidende informatie die online verspreid wordt, vaak via sociale media, nieuwswebsites of video’s.
Het kan verschillende vormen hebben:

  • Helemaal verzonnen verhalen

  • Gemanipuleerde beelden of video’s

  • Artikelen met sensationele titels (“clickbait”)

  • Eenzijdige informatie zonder bronvermelding

Twee belangrijke begrippen:

  • Misinformatie → foutieve informatie die per ongeluk wordt gedeeld

  • Desinformatie → foutieve informatie die bewust wordt verspreid om te misleiden

Waarom is nepnieuws gevaarlijk?

Nepnieuws kan grote gevolgen hebben:

  • Het kan meningen beïnvloeden en mensen verkeerd informeren

  • Het kan paniek veroorzaken (bijv. geruchten tijdens crisissen)

  • Het kan polarisatie versterken: groepen tegen elkaar opzetten

  • Het kan reputaties schaden van mensen of organisaties

💡 Feit: onderzoeken tonen aan dat nepnieuws zich 6x sneller verspreidt dan echt nieuws op sociale media.

Hoe herken je nepnieuws?

Er zijn een aantal signalen waaraan je nepnieuws kunt herkennen:

Kenmerk Waar je op moet letten Voorbeeld
Sensationele titel Schreeuwerige of extreme bewoordingen “Je gelooft nooit wat er gebeurd is!!”
Geen betrouwbare bron Geen verwijzing naar bekende organisaties of experts Geen naam van auteur, geen link
Oude beelden in nieuw jasje Foto’s of video’s worden hergebruikt Beelden van een brand uit 2018 opnieuw gepost
Overdreven emoties Tekst roept woede of angst op “Dit is een schande! Deel NU!!”
Alleen gedeeld op social media Geen berichtgeving op bekende nieuwssites Alleen te vinden via TikTok-video’s

Bronnen controleren: de CRAAP-test

Een handige methode om informatie te beoordelen is de CRAAP-test:

Letter Betekenis Vraag om te stellen
Currency Actualiteit Hoe recent is de informatie?
Relevance Relevantie Past dit bij mijn vraag of doel?
Authority Betrouwbaarheid auteur Wie heeft dit geschreven? Is dat een expert?
Accuracy Juistheid Kloppen de feiten? Zijn er meerdere bronnen?
Purpose Doel Is het informeren, overtuigen of manipuleren?

🎯 Tip: zoek altijd minstens twee onafhankelijke bronnen die hetzelfde melden.

Fact-checktools en handige websites

Er zijn verschillende tools en websites waarmee je snel kunt controleren of informatie klopt:

Tool Wat het doet Website
Nieuwscheckers Controleert claims in Nederlandse media www.nieuwscheckers.nl
Pointer Onderzoekt nepnieuws en misleiding pointer.kro-ncrv.nl
Google Reverse Image Search Controleert of een foto echt is of ergens anders vandaan komt images.google.com
Hoaxwijzer Database met bekende nepberichten hoaxwijzer.nl
Snopes Internationale fact-checksite www.snopes.com

Tips om kritisch te blijven

  1. Wees sceptisch bij sensationele verhalen

  2. Controleer de bron en de auteur

  3. Zoek het nieuws bij meerdere kanalen

  4. Check de datum van het artikel of beeld

  5. Kijk uit met delen: denk eerst, klik dan

No Comments
Back to top